WSzW Białystok
Historia Sztabu

  Historia administracji wojskowej na Podlasiu sięga początków odrodzonego w 1918r. państwa polskiego. Dnia 17 lutego 1919 r. przybył do Białegostoku płk Stanisław Dziewulski pierwszy polski komendant miasta. W Białymstoku rozpoczęto organizować okręg wojskowy na czele z gen. Wacławem Iwaszkiewiczem . Utworzone wówczas służby wojskowe istnieją do dziś, chociaż na przestrzeni lat nadawano im różne nazwy. W czasach II Rzeczypospolitej Podlasie pozostawało ważnym obszarem w systemie obrony państwa. Po wyzwoleniu z okupacji niemieckiej w latach 1944-1949 na terenie województwa białostockiego utworzono Rejonowe Komendy Uzupełnień w Augustowie, Białymstoku i Bielsku-Podlaskim. W 1949 r. powołano Wojskową Komendę Wojewódzką w Olsztynie, obejmującą swoim zasięgiem województwo białostockie. W terenie utworzono 13 Wojskowych Komend Uzupełnień. Wojskową Komendę Wojewódzką w Białymstoku utworzono w 1952 r. Istniała do 1965r. Jej Komendantami byli:

  • mjr Henryk BYTTON (1952-1956);
  • mjr Czesław DROZDOWSKI (1956-1957);
  • płk Wincenty KLUPIŃSKI (1957-1958);
  • kmdr. por. Stefan PAWLIK (1958-1959);
  • ppłk Karol ANDRZEJEWSKI (1960-1964);
  • płk Feliks RUDNICKI (1964-65).

  W 1963r. powstał w Białymstoku Wojewódzki Sztab Wojskowy (WSzW). Szefem WSzW do 1975 r. był płk dypl. Zbigniew KOTOWSKI. WSzW podlegał Miejski Sztab Wojskowy (MSzW) w Białymstoku, 12 Powiatowych Sztabów Wojskowych (PSzW) oraz pułk Obrony Terytorialnej (pOT) w Ełku. Po reformie administracji w 1975 roku Szefami WSzW byli:

  • płk dypl. Leon SIEMIOŃCZYK (1975-1985);
  • ppłk Artur MUCHA (cz.p.o 1985-1986);
  • płk dypl. Stanisław IWAŃSKI (1986-1991);
  • gen. bryg. pilot Michał POLECH (1991);
  • płk dypl. Stanisław BRYNDZA (1991-1996).

   W terenie powołano Wojskowe Komendy Uzupełnień (WKU) w Białymstoku, Bielsku Podlaskim i Sokółce. WKU w Sokółce rozwiązano w 1994 r. 1 lipca 1996 r., wyprzedzając reformę administracji państwowej, utworzono Regionalny Sztab Wojskowy Białystok (RSzW) obejmujący swoim zasięgiem obszary WSzW Łomża i Suwałki oraz WKU: Białystok, Bielsk Podlaski, Ełk, Giżycko, Łomża, Suwałki, Zambrów. Szefami RSzW następnie WSzW Białystok byli kolejno:

  • płk dypl. Stanisław BRYNDZA - 1996;
  • płk dypl. Eugeniusz NIKULIN - cz.p.o (X. 1996 - VII. 1997);

  Następnie Wojewódzki Sztab Wojskowy w Białymstoku oraz podległe Wojskowe Komendy Uzupełnień, funkcjonowały na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia oraz ustalenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień. Minister w swoim rozporządzeniu utworzył 16 wojewódzkich sztabów wojskowych oraz ustalił ich siedziby i terytorialny zasięg działania. Na jego mocy w województwie podlaskim powstał Wojewódzki Sztab Wojskowy w Białymstoku, któremu podporządkowano pięć Wojskowych Komend Uzupełnień: Wojskowa Komenda Uzupełnień w Białymstoku, dla miast i gmin objętych zasięgiem działania powiatów: białostockiego, monieckiego, sokólskiego i miasta Białystok; Wojskowa Komenda Uzupełnień w Bielsku Podlaskim, dla miast i gmin objętych zasięgiem działania powiatów: bielskiego, hajnowskiego i siemiatyckiego; Wojskowa Komenda Uzupełnień w Łomży, dla miast i gmin objętych zasięgiem działania powiatów: łomżyńskiego, kolneńskiego, grajewskiego i miasta Łomża; Wojskowa Komenda Uzupełnień w Suwałkach, dla miast i gmin objętych zasięgiem działania powiatów: suwalskiego, augustowskiego, sejneńskiego i miasta Suwałki; Wojskowa Komenda Uzupełnień w Zambrowie, dla miast i gmin objętych zasięgiem działania powiatów: zambrowskiego i wysokomazowieckiego. Aktualnie Wojewódzki Sztab Wojskowy w Białymstoku znajduje się w budynku przy ul. Kawaleryjskiej 70/3. Budynek nr 3 kompleksu koszarowego przy ul. Kawaleryjskiej 70 został zbudowany w 1897 r. jako trzy kondygnacyjny blok mieszkalny dla wyższej kadry dowódczej armii rosyjskiej. Posiadał dwa szczytowe, szerokie klatki schodowe służące mieszkańcom i środkową wąską, przeznaczoną dla obsługi. W okresie międzywojennym mieszkała tu kadra 10 pułku ułanów. Jednym z mieszkańców był płk Witosław Porczyński - dowódca pułku. Parter budynku zajmowało przedszkole. Po II Wojnie Światowej w latach 1947-1976 w budynku tym mieszkały rodziny kadry zawodowej. W 1976 r. budynek poddany został kapitalnemu remontowi i adaptacji na potrzeby Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego (WRZKB). W ramach remontu nadbudowano jedną kondygnację, wykonano płaski dach, zlikwidowano główne wejście, wymieniono stolarkę, ceglaną elewację pokryto tynkiem. Powstał czteropiętrowy, nie podpiwniczony budynek o wymiarach: długość - 41,83 m, szerokość - 15,37 m, wysokość, 17,22 m. Główni użytkownicy: WRZKB 1976-1993; WSzW od 1998; Kasyno wojskowe od 1976.

  Po reformie administracji w 1998 roku Szefami WSzW byli:

  • płk dypl. Stanisław BRYNDZA (VII. 1997 - 2002).
  • płk dypl. Stanisław KULESZA (2002 - VI. 2006).
  • płk dypl. Roman ALIJEWICZ (VII. 2006 - XII. 2010).

  W świetle rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2010 r. sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień z dniem 1 stycznia 2011 r. struktura Terenowych Organów Administracji Wojskowej została zmieniona. Na mocy tego dokumentu rozformowano WKU w Zambrowie oraz zlikwidowano stanowiska podoficerskie oraz zmniejszono liczbę pracowników wojska stosownie do wprowadzonych nowych kategorii WKU.

Po tych zmianach Szefem WSzW był:

  •   płk Ireneusz PROKOCKI (XII. 2010 - I. 2013).

Obecnie Szefem WSzW jest płk Sławomir KOŁODZIEJSKI


 Wojskowe komendy uzupełnień na Podlasiu

   Wojskowa Komenda Uzupełnień w Białymstoku została powołana 18 sierpnia 1944 roku przez Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego. Głównym jej zadaniem było powołanie osób podlegających służbie wojskowej do tworzącej się na terenie Białegostoku i pobliskich miejscowości 9 Dywizji Piechoty oraz 4 Zapasowego Pułku Piechoty. Od maja 1948 roku siedzibą WKU jest budynek przy ul. Lipowej 35.  Aktualnie Komendantem WKU   jest  ppłk Bogusław Korsan. WKU w Białymstoku mieści się w dawnym pałacyku, zaliczanym do grupy obiektów powstałych pod wpływem modernizmu i secesji. Budynek usytuowany jest w centrum miasta, jako skrajny w zabudowie ciągłej ulicy Lipowej. Jest budynkiem murowanym, 2-piętrowym, częściowo podpiwniczonym, nakrytym dwuspadowym dachem i wieżą  z bogatym wystrojem architektonicznym na elewacjach, założony na planie w kształcie litery "L";. Od strony południowo-wschodniej fasada budynku jest asymetryczna.

   Wojskowa Komenda Uzupełnień w Bielsku Podlaskim została powołana rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z dnia 18.08.1944r. Swoim zasięgiem objęła dwa powiaty: Bielsk Podlaski i Wysokie Mazowieckie. Wojskowa Komenda Uzupełnień w Bielsku Podlaskim jest spadkobierczynią dorobku i tradycji Rejonowej Komendy Uzupełnień okresu przedwojennego jak też Wojskowej Komendy Rejonowej oraz Powiatowego Sztabu Wojskowego po II Wojnie Światowej. Mieści się w budynku przy ul. Dubiażyńskiej  2. Aktualnie Komendantem WKU  jest ppłk Jarosław Kurcewicz. WKU w Bielsku Podlaskim mieści się w dawnym budynku koszarowym wojsk rosyjskich, wybudowanym przed 1900 rokiem. Do 1915r. W koszarach stacjonował  Suzdalski  Pułk  Uderzeniowy.  Po odzyskaniu niepodległości koszary stały się własnością władz miejskich. Do 1936 r. Koszary zostały całkowicie rozebrane. Pozostały jeden budynek przekazano na potrzeby Wojska Polskiego. W okresie okupacji sowieckiej tj. od września 1939r. do czerwca 1941r. w budynku mieścił się "Wojenkomat", a pod okupacją niemiecką   utworzono tu magazyn drobnicowych materiałów wybuchowych niemieckiej firmy „Chlupka". W kolejnych latach budynek był wielokrotnie remontowany. Aktualny wygląd przybrał po ostatnim remoncie w 2000r.

   Dzieje Wojskowej Komendy Uzupełnień w Łomży sięgają 1945 roku. Rozkazem Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z dnia 21.08.1945r. została sformowana Rejonowa Komenda Uzupełnień w Łomży o zasięgu terytorialnym obejmującym powiat łomżyński z największymi miastami: Łomża, Kolno i Grajewo oraz miasta Zambrów, Łapy i Wysokie Mazowieckie. Od dnia 01.07.1997r. Wojskowa Komenda Uzupełnień w Łomży zostaje podporządkowana pod WSzW  w Białymstoku.

   Historia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Suwałkach, po II Wojnie Światowej rozpoczyna się w 1944r, kiedy to po wyzwoleniu suwalszczyzny spod okupacji hitlerowskiej Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP gen. Michała Roli-Żymierskiego Nr 010/Org. z dnia 09.11.1944r. powołano Rejonową Wojskową Komendę Augustów z siedzibą w Lipsku. W dniu 22.11.1944r. Rejonową Komendę Uzupełnień wraz z całym personelem przeniesiono do Suwałk, gdzie obrała siedzibę w budynku przy ul. Kościuszki 132 obok szpitala powiatowego. Decyzją Państwowego Tymczasowego Zarządu Suwałk w dniu 15.11.1945r. Rejonowa Komenda Uzupełnień przeniesiona została do budynku przy ul. Kościuszki 64 gdzie stacjonowała do 01.06.1990r. W maju 1950 r. po wejściu Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rejonową Komendę Uzupełnień przemianowano na Wojskową Komendę Rejonową Suwałki. Rozkazem personalnym Dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 21.12.1960r. Wojskowym Komendantem Rejonowym Suwałki mianowany został mjr Wiktor Paluch. W tym okresie w latach 1963-1965 WKR Suwałki otrzymała miano „przodującej WKR". W dniu 10.06.1966r. rozkazem MON powołany został Powiatowy Sztab Wojskowy Suwałki, w skład którego weszła Wojskowa Komenda Rejonowa. Szefem PSzW mianowano ppłk Wiktora Palucha, a Wojskowym Komendantem Rejonowym mianowano kpt. Lucjana Guzowskiego. W tym czasie PSzW Suwałki obejmował swym zasięgiem administracyjnym powiat suwalski, sejneński i część powiatu augustowskiego oraz miasta Suwałki i Sejny. Po kolejnej reformie administracyjnej kraju w 1975r. został rozformowany Powiatowy Sztab Wojskowy, a w jego miejsce powołano w dniu 01.07.1975r. Wojskową Komendę Uzupełnień. Jednocześnie zmieniło się podporządkowanie z WSzW Białystok pod WSzW Suwałki. Zmieniły się granice administracyjne WKU Suwałki, która teraz swym zasięgiem obejmowała Urzędy Rejonowe Sejny, Suwałki wraz z gminą Dubeninki oraz Augustów z gminą Lipsk. Zgodnie z rozkazem Dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego na stanowisko Wojskowego Komendanta Uzupełnień powołany został ppłk dypl. Witold Rejterada, który poprzednio był dowódcą 80 pułku artylerii przeciwpancernej Suwałki. W dniu 01.06.1990r. WKU Suwałki zmieniła dyslokację z ul. Kościuszki 64 na ul. Pułaskiego 24. W budynku tym w okresie międzywojennym mieścił się Sztab 2 pułku ułanów grochowskich i 2 Suwalskiej Brygady Kawalerii. Po wojnie siedzibę obrał Sztab 80 pułku artylerii przeciwpancernej. Po rozformowaniu WOW w roku 1997 Wojskowa Komenda Uzupełnień wraz z Wojewódzkim Sztabem Wojskowym Suwałki przeszła w podporządkowanie Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Po kolejnej reformie administracyjnej kraju i utworzeniu nowych województw WKU Suwałki zmienia swoje podporządkowanie pod WSzW Białystok.

   Historia zambrowskiej WKU sięga 1956r., kiedy Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 075  z dnia 30.04.1956r. powołano do życia Wojskową Komendę Rejonową w Zambrowie. Jej siedziba mieściła się  w bloku Nr 18 przy Alei Wojska Polskiego. Gospodarczo WKR podlegała 33 Szkolnemu Batalionowi Traktorów stacjonującemu w Zambrowie. WKR swoim zasięgiem objęła powiat zambrowski (rejony Kołaki, Rutki, Zawady, Szumowo, Puchały - Gać i oczywiście Zambrów). Dowódcą grupy organizacyjnej został por. Stefan Świeżak. Na podstawie Zarządzenia Organizacyjnego Nr 05 z 19.02.1966r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego Białystok, z dniem 28.02.1966r. zostaje rozformowana WKR i na jej bazie sformowano PSzW (Powiatowy Sztab Wojskowy). Od 1975r, zgodnie z Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 033 (Org. 10.06.1975r.), obowiązuje nazwa Wojskowa Komenda Uzupełnień. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień z dniem 1 stycznia 2011 r. struktura Terenowych Organów Administracji Wojskowej na terenie województwa podlaskiego uległa następującej zmianie. Z dniem 31 grudnia 2010 roku zlikwidowano Wojskową Komendę Uzupełnień (WKU) w Zambrowie.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Sztab Generalny WP
Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych
Dowództwo Wojsk Lądowych
Siły Powietrzne
Marynarka Wojenna